Column: hoe spel en grafisch ontwerp al eeuwenlang nauw samenwerken

Volgens grafisch ontwerper Paul Rand zijn spelen een enorme stimulans voor de creativiteit van grafisch ontwerpers. Hoe hebben deze twee principes in de geschiedenis samengewerkt?

Without play, there would be no Picasso. Without play, there is no experimentation. Experimentation is the quest for answers.

Without play, there would be no Picasso

Dit kwam uit de mond van de bekende Amerikaanse grafisch ontwerper Paul Rand. Hij was ervan overtuigd dat spel het werk van grafisch ontwerpers op elk mogelijke manier stimuleerde. Nu weet ik niet veel over grafisch ontwerp, maar ik weet wel veel over spel. Ik weet dat het spelen van spelletjes niet alleen je creativiteit en improvisatievermogen verbeteren. Ook je concentratievermogen, geduld, inzicht, coördinatie, observatie hebben er baat bij. Je hersenen worden tijdens het spelen van spel nou eenmaal op een leuke manier getraind.

Dit vond historicus en professor Gilbert Highet ook. In zijn boek The Art of Teaching uit 1950 schreef hij dat spel een ideale stimulans is voor educatie. Volgens hem is tijdens de Franse Renaissance de ontwikkeling in lesgeven een van de belangrijkste invloeden geweest.

Als voorbeeld noemt hij de vader van de Franse filosoof, schrijver en politicus Michel de Montaigne. Hij leerde zijn zoon Grieks door het gebruiken van speelkaarten met letters erop en er een spel van te maken. Dit doet mij denken aan mijn middelbare schooltijd, waar ik met geen mogelijkheid de Franse woordjes in mijn kop kon krijgen, tenzij ik er met kaarten een spelletje van maakte.

Tangram

De Tangram is misschien wel het oudste grafische spel. Het is niet bekend wanneer het precies ontstond, maar het was ergens tijdens de Song Dynastie (970- 1279). In 1815 kwam het naar Amerika, waarna het oversloeg op Europa en daar een gigantisch succes werd.

De Tangram is een dissectiepuzzel bestaande uit zeven platte vormen. Door deze samen te voegen kan je verschillende figuren creëren. De bedoeling van de puzzel is om een specifieke vorm na te maken met alle zeven stukjes zonder dat deze overlappen. Van de na te maken vorm wordt alleen het silhouet laten zien.

In het boek Rapid Lessons in Abbreviated Drawing uit 1812 van de Japanse kunstenaar Katsushika Hokusai vertelt hij hoe hij de Tangram puzzel gebruikte voor het tekenen van dieren. Ook nu zien we dit systeem nog veel om ons heen in de tatoeage kunst.

Doppio en Annex

Al eeuwenlang werken grafisch ontwerp en spel dus nauw samen. Ook de laatste jaren zijn er mooie bordspellen en kaartspellen uitgebracht voor en door grafisch ontwerpers. Onder andere door het Nederlandse Michele Michele games.

In het spel ANNEX komen de Tangramvormen duidelijk naar voren in een aantrekkelijk gezelschapsspel.

Het spel DOPPIO bevat 63 houten tegels. De vormen op de tegels zijn allemaal verschillend, omdat er over elke tegel twee verschillende vormen zijn gedrukt. Tóch kunnen de tegels aan elkaar worden gelinkt. Bij dit spel worden de eigenschappen die Paul Rand zo belangrijk vond, zoals observatie, geduld, ruimtelijk inzicht en creativiteit.

Nieuwsgierig geworden? ANNEX en DOPPIO zijn hier beide voor 34,95 euro te koop.

Reageer op artikel:
Column: hoe spel en grafisch ontwerp al eeuwenlang nauw samenwerken
Sluiten