Column: een speelbaar eerbetoon aan de Bijlmerbajes met Bijlmerbajes Ontgrendeld

De Bijlmerbajes wordt al lang niet meer bewoond door gedetineerden. Met uitzondering van 20 mei tot 22 oktober. Dan is de escape room: Bijlmerbajes Ontgrendeld te beleven. Een escape room in de cellen van de Bijlmerbajes. Ik probeerde ‘m alvast uit en sprak met het brein achter deze escape room, Rosa Frabsnap.

Al op de weg ernaartoe begint mijn hart sneller te kloppen. Ondanks de wetenschap dat de Bijlmerbajes al bijna een jaar geen gevangenen als inwoners heeft, zorgt het aanzicht van de beruchte hoge torens voor rillingen over mijn lijf.

Bijlmerbajes ontgrendeld

Hartkloppingen, zweethanden en frustratie


Het proces van een escape room neerzetten kan jaren duren. Wat start bij een idee en een script tot het uiteindelijk maken en perfectioneren van de escape room kan ontzettend veel tijd zitten.

Als ik hoor dat game designer Rosa Frabsnap op 30 december van het afgelopen jaar pas aan deze opdracht is begonnen schieten mijn wenkbrauwen de lucht in. Minder dan vijf maanden voor het maken van een escape room. Ik weet niet of zij ontzettend dapper is of, zoals Maxima zou zeggen: een beetje dom. 



Na ongeveer een uur van hartkloppingen, zweethanden, krakende hersens en een hoop frustratie kom ik er achter dat het om de eerste optie gaat. Het benauwde gevoel in de cel werkt enorm op mijn zenuwen en ik moet mezelf regelmatig dwingen om mij te concentreren op de opdrachten. Vol adrenaline ontsnap ik uiteindelijk uit de Bijlmerbajes. Ik kom bij met een kopje koffie en een gesprek met Frabsnap.

Ex-gevangenen spelen de hoofdrol in de escape room.

Vijf maanden de tijd om een escaperoom te bedenken en maken. Wie heeft dat bedacht?

“Haha! Ja dat was echt een slecht plan. Ik ontving een telefoontje waarin de wens uitgesproken werd voor een escape room, en of ik interesse had. Toen ik 28 december naar de locatie ging kijken hoefde ik niet lang na te denken.

Ik besefte goed dat het gekkenwerk was, maar de locatie en de verhalen die ik hoorde van de oude cipiers waren voor mij reden genoeg om dit te doen. Ik heb toen zo snel mogelijk een fantastisch team van game-designers, grafisch ontwerpers en technici bij elkaar verzameld en we hebben maar gewoon de mouwen opgestroopt.”

Je hebt het al over verhalen van oude cipiers. De verhaallijnen in de escape room zijn uit het leven gegrepen?

“Juist. We maken gebruik van vijf verschillende cellen. Hier word je in je eentje opgesloten en hier dien je ook in je eentje uit te ontsnappen. Drie cellen staan symbool voor een elk een andere subcultuur die met grote getalen in de Bijlmerbajes gevangen zaten.

Het thema van de twee overige cellen is twee daadwerkelijke ex-gedetineerden van de bajes. Phil IJzerdraad bijvoorbeeld. Een cipier die ik sprak noemde hem een ambachtelijke boef. Phil was een boef die sleutels na kon maken met zijn fotografisch geheugen. Een kwaliteit die voor opmerkelijke situaties kan zorgen in de bak. En een anekdote die ons inspireerde in het ontwerpen van een van de puzzels.”

De muren komen op je af.

Jij vertelde ons in een eerder interview dat de kracht van een goede escape room is dat je het samen op moet lossen. Toch kies je er voor om mensen in hun eentje op te sluiten.

“Klopt, daar hebben we voor gekozen om het gevoel van opgesloten worden te versterken. Je verwacht het misschien niet voordat je erin gaat, maar zodra we de deur achter je op slot doen en je in je eentje in zo’n kleine cel staat, met de originele ingekraste teksten nog in het interieur, dan komen de muren echt op je af. 



Zodra iedereen uit hun cel is ontsnapt, heb je als groep nog de taak om uit de gevangenis te ontsnappen. Daarvoor is goede samenwerking vereist.”


Ik vond het een vrij minimalistische escape room. Dit bedoel ik in de meest positieve zin van het woord.


“De escape room is ook vrij minimalistisch. We vinden dat de verhalen van de gevangen voor zich spreken. We willen de deelnemers ook echt het gevoel geven dat ze in de gevangenis zitten. Zorg maar dat je met minimale benodigdheden uit de gevangenis ontsnapt.

“We hebben geprobeerd om de ervaring realistisch en geloofwaardig neer te zetten.”

Gebruik materialen die je in de gevangenis zou kunnen tegenkomen en pas methodes toe die echt door gevangen zijn bedacht. Er zijn hier en daar de nodige creatieve uitspattingen, maar we hebben geprobeerd om de ervaring realistisch en geloofwaardig neer te zetten.”

Durf jij het aan? Ontsnap uit de Bijlmerbajes

20 mei mag de eerste groep een poging wagen uit de Bijlmerbajes te ontsnappen. In totaal is er ruimte voor 6000 gevangenen. En voor iedereen die liever niet in zijn eentje in een cel zit: met een groep van tien ga je in duo’s. Koop je kaarten hier.

Deze column is geschreven door Laura Grilo Melo en is onderdeel van onze rubriek WANT to Play die wij samen met Tons of Fun zijn gestart.

Reageer op artikel:
Column: een speelbaar eerbetoon aan de Bijlmerbajes met Bijlmerbajes Ontgrendeld
Sluiten