A de Jong
A de Jong | LinkedIn Space 9 feb 2020

Op loeihete poolexpeditie naar de andere kant van de zon

Bij een poolexpeditie denk je aan kou, maar Solar Orbiter pakt het extremer aan. De ruimtesonde gaat de poolregio’s en de ‘andere kant’ van de zon voor het eerst in beeld brengen.

Al sinds mensheugenis eren we de zon op allerlei manieren, zonder er ook maar iets van af te weten. Oké, we weten dat onze moederster groot en zwaar is en dat de aarde er in een jaar tijd omheen draait. En dat hij met een kerntemperatuur van 15 miljoen graden Celsius en een oppervlaktetemperatuur van bijna 6.000 graden veel te heet is voor leven. Toch willen we ernaartoe, koste wat het kost. Wat hebben we daar te zoeken?

Solar Orbiter is een ruimtevaartmissie van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA), in samenwerking met NASA. De missie kost 1,3 miljard euro, dus het zal wel ergens goed voor zijn. Daniël Müller van het European Space Research & Technology Centre in Nederland bevestigt dat. “Het is onbekend gebied. Dit is echt verkennende wetenschap”, zegt hij in een statement op de website van NASA.

Andere kant van de zon

Met dat onbekende gebied doelt Müller op de polen van de zon, die nog niet eerder werden geobserveerd. De Solar Orbiter vertrekt op 9 februari en zal de zwaartekracht van Venus en de aarde gebruiken om zichzelf buiten het ecliptisch vlak te werpen. Daardoor draait het ruimtevaartuig in een andere lijn dan de aarde om de zon, bijna evenwijdig aan de evenaar van de zon. Zo is de Solar Orbiter in staat om de polen van de zon in beeld te brengen. “Nu kunnen we de zon voor het eerst van bovenaf kijken”, legt ruimtewetenschapper Russell Howard uit in hetzelfde statement van NASA.

Duidelijk, maar wat hebben we hieraan? Naast het fotograferen, observeren en beter in kaart brengen van de zon, gaat de ruimtesonde onderzoek doen naar de heliosfeer, het gebied rond de zon waar de zonnewind overheerst. Dit is de stroom van geladen deeltjes, die bij hevige activiteit de aarde bereiken en dan als het noorderlicht zichtbaar zijn. Een uitbarsting van de zonnewind kan ook zorgen voor een verstoring van GPS-systemen en communicatiesatellieten en zelfs gevaarlijk zijn voor astronauten in de ruimte. Een doel van de missie is om deze uitbarstingen en het ruimteweer in het algemeen beter te kunnen voorspellen.

Eeuwenoude observaties

“De polen van de zon zijn zeer belangrijk voor ons om nauwkeuriger te kunnen modelleren. Voor het voorspellen van ruimteweer hebben we een behoorlijk nauwkeurig en compleet model van het magnetische veld van de zon nodig. Met deze missie maken we daarin enorme stappen”, zegt NASA-wetenschapper Holly Gilbert. Daarnaast kunnen de polen ook eeuwenoude observaties van de zon verklaren, zoals de 11-jarige cyclus die in 1843 werd ontdekt door de Duitse astronoom Samuel Heinrich Schwabe. Waaróm het bijvoorbeeld elf jaar is, weet niemand.

Solar Orbit nadert de zon tot een afstand van 42 miljard kilometer en dat is extreem dichtbij. De temperatuur op dit punt is 500 graden Celsius, de maximale temperatuur om de meetinstrumenten aan boord te beschermen. De missie duurt zeven jaar met een eventuele uitloop naar tien jaar.

Reageer op artikel:
Op loeihete poolexpeditie naar de andere kant van de zon
Sluiten