Neemt de robot je baan over? Nee, hij wordt je baas

Je hoort het wel vaker: robots die zo goed worden in automatiseren en optimaliseren dat ze al onze banen in gaan nemen. Toch is dat niet hetgeen waar je bang voor hoeft te zijn. Robots pikken niet je baan niet in: ze worden je baas.

De robots kunnen namelijk steeds meer. Ze kunnen je vertellen wat voor werk je moet doen en kunnen daarbij meten hoe snel je dat werk doet. En dat kunnen ze overal. Van schoonmaakwerk tot het programmeren van een game: de robot kan in de toekomst van alles supervisen.

Hard werken door de robot

En ze kunnen niet alleen veel: ze werken een stuk beter door. Hangen bij de koffieautomaat, gauw even roken en even naar het toilet is er bij de robot niet bij. Zodra het algoritme die kleine pauzes bij ons weg optimaliseert, wordt ons werk zwaarder, stressvoller en gevaarlijker. Het algoritme vergeet daarbij dat de menselijke medewerker rust en herstel nodig heeft.

Jeff Bezos hack
Jeff Bezos is de CEO van Amazon (Afbeelding: Mandel Ngan / AFP)

Snoepautomaten met pijnstillers

Onderzoek van Reveal uit 2018 wees uit dat in de opslagplaatsen van Amazon bijna 10 procent van de full-time medewerkers ernstig letsel had opgelopen. Dat is meer dan twee keer zoveel als het Amerikaanse landelijke gemiddelde voor soortgelijk werk. Daar komt bij dat problemen als langdurige stress vaak niet eens worden aangekaart door de mensen die daar onder lijden. De problemen zijn zo groot dat Amazon snoepautomaten op zijn werkplekken heeft geplaatst waar pijnstillers in zitten.

Doordat ongeschoolde taken steeds beter gespecificeerd worden door het algoritme, zijn zulke medewerkers ook makkelijker te vervangen zodra ze een burn-out krijgen of letsel oplopen. En het specificeren van dit soort banen heeft nog grotere gevolgen. Onderweg de benen strekken in het magazijn doe je namelijk niet meer zodra het algoritme je werkproces heeft geoptimaliseerd.

Jij wordt de robot

Ongeschoold werk verandert in lopende-band-werk, waarbij je continu op dezelfde plek hetzelfde eentonige werk staat te doen. En doordat het werk geoptimaliseerd is, moet je snel, heel snel werken om aan die optimalisatie te kunnen voldoen. Er wordt verwacht dat jij op je werk in een robot verandert.

‘Gelukkig’ is die optimalisatie geen bedreiging voor de werkgelegenheid. Want doordat robots zo efficiënt te werk gaan, creëren ze vaak meer mogelijkheden voor een bedrijf om nog meer winst te maken. En voor die grotere winst zijn meer arbeidskrachten nodig.

staking amazon duitsland robot
“Wij zijn geen robots.” (Afbeelding: AFP Photo / DPA / Peter Endig)

Zelfs de dood doet er niet toe

Afgelopen jaar leidden deze problemen tot een golf aan protesten bij vestigingen van Amazon in de VS en Duitsland. Ze kwamen in opstand tegen de barre werkomstandigheden die door de optimalisaties waren ontstaan. Zo werd in Californië een vrouw automatisch ontslagen omdat ze een uur langer wegbleef. De reden? Een familielid was overleden. Pas na een petitie door haar collega’s werd ze weer in dienst genomen.

De uitdaging van nu is hoe we met deze grote ontwikkelingen omgaan. Robots kunnen het leven van de mens een stuk makkelijker maken, maar het is van essentieel belang om de bijwerkingen daarvan niet uit het oog te verliezen. Zoals is gebleken, staat onze welzijn op het spel. De toekomst zal uitwijzen of de mens in staat is om dat welzijn te optimaliseren.

Reageer op artikel:
Neemt de robot je baan over? Nee, hij wordt je baas
Sluiten