Rutger Houweling
Rutger Houweling | LinkedIn 2 apr 2017

Column: het is klaar met alle seksisme in videogames

Seksisme is in veel industrieën aanwezig. De videogame-industrie is geen uitzondering op die regel. Sterker nog, in deze industrie is seksisme op allerlei vlakken sterk aanwezig: op de werkvloer, bij de gamers en bij de gamekarakters. Per decennia kijk ik naar de ontwikkelingen in de hoop dat het iets minder is geworden.

Deze column is geschreven door Laura Grilo Melo en is onderdeel van onze rubriek WANT to play die wij samen met Tons of Fun zijn gestart.


Videogames uit de jaren ’80 waren er voor de boys. Barbiepoppen waren er voor de girls. Deze stereotypering werd in de jaren ’80 door meerdere industrieën in de popcultuur versterkt. In de jaren ’80 kwamen films als ‘Revenge of the nerds’, ‘Weird science’ en ‘WarGames’ uit. Ongemakkelijke ‘nerds’ die alleen maar videogames spelen wonnen uiteindelijk met hun kneuterige karakter het mooiste meisje van de klas voor zich.

De videogame-industrie werd volledig geproduceerd voor jongens. Ook werd er vanaf de jaren ’80 duidelijk geadverteerd op de mannelijke doelgroep:

Volgens de NPR gebeurde er in 1984 iets opvallends. Waar vrouwen eerst nog vaak computertechnologie studeerde, werden dit er in de jaren ’80 steeds minder. Vooral in 1984 is er een duidelijke drop in het aantal vrouwen dat computertechnologie studeerde. Dit kan niet anders dan in verband worden gebracht met de stijgende populariteit van in-huis-spelcomputers: een industrie voor en later dus ook door jongens.

Jaren ‘90

Waar in de jaren ’80 vooral duidelijk werd dat de videogame-industrie voor mensen van het mannelijke geslacht was bedoeld, werd in de jaren ’90 het seksisme in de gameplays steeds duidelijker. Vrouwen waren minder te zien in videogames en hun rollen waren passiever. Ze waren ofwel prinsessen die gered moesten worden of seksobjecten die moesten worden veroverd.

De meisjes konden realistischer en sexyer worden gemaakt en dat zagen ontwikkelaars als goede reden om ook de karakters flink te over-seksualiseren.

Met vrouwelijke game karakters als Lara Croft werd deze cyclus een beetje verbroken. Lara Croft was de heldin van het spel. Ook kon je in spellen als Streetfighter ervoor kiezen als vrouw te vechten. Het is echter lastig om vrouwelijke gamekarakters uit de jaren ’90 te vinden, die niet rondborstig waren en die niet schaars gekleed waren.

Vooral toen in de tweede helft van het decennium game-ontwikkelaars de magie van 3D ontdekten waren de mogelijkheden oneindig. De meisjes konden realistischer en sexy-er worden gemaakt en dat zagen ontwikkelaars als goede reden om ook de karakters flink te over-seksualiseren.

Jaren ‘00

Als het over seksisme in videogames gaat, kan Grand Theft Auto niet ontbreken. Het gewelddadige spel was een soort overdreven weergave op de Amerikaanse crime-cultuur. Gangs, wapens, stripclubs en prostitués.

Na een vrouw te hebben opgepikt kun je haar in elkaar slaan zodat je je geld terug kunt pakken. In stripclubs mogen in de wereld van Grand Theft Auto de vrouwen worden aangeraakt en vrouwen worden aangesproken met ‘bitches’ en ‘ho’s’. Conclusie: Grand Theft Auto is vrouwonvriendelijk.

Wat is dan toch die magie van het spel? Ik denk dat het ergens te maken heeft met het badguy lifestyle die veel jongens aantrekt. Een crimineel zijn die mensen vermoord en seks heeft met hoeren, maar dan veilig vanaf de bank. Duisternis kan worden geromantiseerd. En dat doet Grand Theft Auto als geen ander.

Jaren ’10

Sinds de opkomst van videogames is het op allerlei fronten duidelijk dat seksisme sterk aanwezig is in de industrie. Is het anno 2017 dan een keer afgelopen? We zijn er nog lang niet. Wél durf ik te zeggen dat het iets beter gaat.

In 2015 kwamen er veel grote games uit met vrouwen in de hoofdrol die niet voldeden aan de stereotype gamevrouw zoals we ze in voorgaande jaren leerden kennen. Denk bijvoorbeeld aan ‘Tales from the Borderlands’, ‘Life is Strange’ en ‘Her Story’.

Deze ontwikkeling gaat goed samen met dit onderzoek dat in 2015 uitkwam. Tienerjongens waren klaar met de seksistische manier waarop vrouwen in games worden geportretteerd.

Ik heb de goede hoop dat seksisme in videogames in de toekomst niet meer bestaat. Maar zoals altijd met betrekking tot vrouwongelijkheid: het zal lang duren. 
Gelukkig hebben we dit jaar in ieder geval heldin Aloy van Horizon Zero Dawn. Dit jaar is zij de powervrouw in de gamewereld.

Reageer op artikel:
Column: het is klaar met alle seksisme in videogames
Sluiten