Column: hoe het onschuldige doen, durf of de waarheid steeds kwalijker wordt

Wij hebben het allemaal gespeeld: doen, durf of de waarheid; belletje trekken; flesje draaien. Spelletjes waar een opdracht uitgevoerd dient te worden. Je ‘moet’ iets doen. Er zijn geen directe consequenties als je het niet doet, behalve dat je lafaard bent. Vroeger was dit nog redelijk onschuldig. De trend lijkt echter steeds heftiger te worden.

Deze column is geschreven door Laura Grilo Melo en is onderdeel van onze rubriek WANT to Play die wij samen met Tons of Fun zijn gestart.

Doen, durf of de waarheid

De onderkant van iemands schoen likken, de docent op haar billen slaan, tongzoenen met iemand die je helemaal niet leuk vond: allemaal fratsen die ik op de basisschool ‘vrijwillig’ uitvoerde. Althans, met een soort gedwongen vrijwilligheid. Doen, durf of de waarheid. Wat heb ik mij toch verschrikkelijk gevoeld tijdens die middagen om mijn klasgenoten te imponeren.

Waarom deed ik dan toch al die verschrikkelijke dingen? Het was inmiddels maar een spelletje. Ik hoefde het niet te doen. Maar de gedachte van verliezen, of nog erger: van tevoren opgeven, maakt dat je vrijwel alles doet wat er van je wordt gevraagd.

‘Het is maar een grap’

Al vanaf jonge leeftijd wordt het dus duidelijk dat je een lafaard bent als je opdrachten niet uitvoert. Door de komst van internet en social media kwam er echter nog een factor bij: iedereen kan het zien als je wél een opdracht succesvol uitvoert. Ineens is het niet meer alleen je vriendengroep die onder de indruk is als je een opdracht goed uitvoert, maar is je bereik veel groter.


Op kanalen als Youtube krijg je binnen de kortste keren de meeste likes, als je grappen uithaalt met mensen. Opdrachten uitvoeren waar jij of anderen de dupe van zijn, maar waar je kijkers van smullen. Op deze manier kun je als je een camera bij je hebt elke streek goedpraten. ‘Het was maar een grapje’, ‘het is maar een spelletje’, of ‘we filmen een sociaal experiment’ passeren vaak de revue.

Door deze filmpjes in de categorie ‘Prank’ te plaatsen wordt het ineens sociaal geaccepteerd, omdat het je views en likes oplevert. En dat is natuurlijk iets wat we allemaal willen, views en likes, dus zorg er maar voor dat je volgende filmpje nóg gedurfder is dan de laatste.

De popcultuur smult ervan

Grappenmakers en walghazen op Youtube zijn niet meer de enigen die zich bezighouden met het onderwerp. In 2016 kwam de film Nerve uit. Hierin kon je je online opgeven als speler of als kijker. De spelers voeren steeds moeilijkere opdrachten uit terwijl ze dit filmen. De toeschouwers kijken toe.

Rusland spant de kroon

In het afgelopen jaar is Rusland meerdere malen negatief in het nieuws gekomen vanwege hun spelletjes die volgens velen te ver gaan. Zo start in juli de Russische Hunger Games. In Game2: Winter worden vijftien deelnemers gedropt in de Russische wildernis en moeten ze negen maanden zien te overleven. Naast het feit dat ze te maken hebben met wolven, beren en temperaturen van -40 graden Celsius, zijn er verder geen regels. De bedenker van de show sluit niets uit: vechtpartijen, moord, verkrachting: alles mag.

Afgelopen maand kwam in het nieuws dat jongeren in Rusland op de social media een nieuw spelletje spelen. Het spel, Blue Whale genaamd, laat je allerlei opdrachten uitvoeren. Het concept lijkt een beetje op de film Nerve, telkens als je een opdracht uitvoert, moet je er een foto van maken. De uitdagingen beginnen vrij onschuldig, zoals het kijken van een enge film ’s avonds laat in je eentje. Maar al snel worden de opdrachten heftig. Denk aan jezelf in je arm snijden. De laatste opdracht: ‘zoek een hoog gebouw op en spring er vanaf.’

Nu zeg ik niet dat iedereen die meedoet aan dit soort spelletjes zo ver zullen gaan. Maar als je zelf al niet sterk in je schoenen staat en weinig mensen om mee te praten hebt, dan kan ik mij voorstellen dat zo’n spel groter wordt dan jijzelf. Social media en de sociale druk die daarbij komt kijken vergroot dat verschrikkelijke doen, durf of de waarheid-gevoel dat ik van vroeger ken. En dat is geen goede zaak. Wat we er aan kunnen doen? Vertel het mij!

Reageer op artikel:
Column: hoe het onschuldige doen, durf of de waarheid steeds kwalijker wordt
Sluiten