De gamingindustrie leek eindelijk open te worden, tot PlayStation en XBOX plots van koers veranderden
Pop-Culture Ruan Moleman 19 mei 2026, 
Leestijd: 6 minuten
PlayStation en XBOX worden weer exclusief, PlayStation Plus wordt duurder, Game Pass wordt goedkoper, wat is er allemaal aan de hand in de gamingindustrie?
(Afbeelding: Xbox/PlayStation)

Terwijl XBOX, dat je tegenwoordig in hoofdletters moet spellen, hard bezig is om hun reputatie te verbeteren, gooit PlayStation het over een andere boeg. Gisteravond heeft het bedrijf aangekondigd de kosten van PlayStation Plus Essential te verhogen en games weer exclusief te maken. Precies het tegenovergestelde van wat nog geen twee jaar geleden begon: games toegankelijk maken. Wat gebeurt er allemaal?

In het kort

  • PlayStation verhoogt de prijs van PlayStation Plus Essential, terwijl andere varianten gelijk blijven.
  • PlayStation Studios stopt met het naar pc brengen van exclusieve singleplayergames. Multiplayergames blijven wel naar pc komen.
  • XBOX draait zijn strategie om. Call of Duty verdwijnt van Game Pass, de service wordt goedkoper en het merk heet nu ‘XBOX’.
  • Beide bedrijven keren terug naar sterkere exclusiviteit. Dit maakt de gamingindustrie minder open en consoles weer belangrijker.

PlayStation duurder

Na een recente prijsverhoging van de PlayStation 5-consoles, die met 100 euro stegen, is het nu tijd voor PlayStation Plus Essential. De goedkoopste variant van PlayStation Plus kost nu 9,99 euro per maand, een verhoging van 1 euro. Een abonnement van 3 maanden kost met 27,99 euro nu 3 euro meer. De prijzen van een jaarabonnement en die van de duurdere varianten gaan niet omhoog.

De prijsverhoging is opvallend, gezien XBOX recent nog bekendmaakte dat de prijzen van hun abonnementsservice Game Pass juist omlaag gingen. Daartegenover stond wel dat toekomstige Call of Duty-games niet meer op dag 1 op de service komen te staan. In plaats daarvan verschijnen ze nu ongeveer een jaar na de release op Game Pass. PlayStation heeft nooit exclusieve titels op dag 1 uitgebracht op geen enkele variant van PlayStation Plus

Na een moeizame ontwikkelperiode hebben we eindelijk een datum voor Bungie's nieuwe game Marathon, namelijk 5 maart.
(Afbeelding: Bungie)

Geen single player games naar pc

Daarnaast maakte PlayStation Studios-hoofd Hermen Hulst bij een meeting bekend dat het bedrijf geen exclusieve single player games naar pc zal brengen. Dat is opvallend, want enkele jaren geleden besloot PlayStation dat juist te gaan doen, om de concurrentie met XBOX verder aan te gaan. Bij dat platform komen praktisch alle games naar zowel XBOX als pc. Multiplayer games van PlayStation Studios lijken nog wel gewoon naar pc te komen.

De PlayStation-games die naar pc kwamen, werden vaak minimaal een jaar na release overgezet. Je moest dus nog altijd een PS5 hebben als je de game bij de release wilde spelen. Maar daar komt nu dus een einde aan. PlayStation doet dit mogelijk omdat het de consolestrijd deels van XBOX heeft gewonnen. Dat bedrijf gaat nu voor een hele andere strategie en brengt XBOX-games ook uit voor PS5. Maar voor games van PlayStation Studios moet je nog altijd bij PS5 zijn, en dat willen ze nog exclusiever maken door pc buiten beschouwing te laten.

Multiplayer games blijven zoals gezegd nog wel beschikbaar. Recent bracht Destiny-ontwikkelaar Bungie nog de nieuwe online shooter Marathon uit. Deze werd ook direct voor pc beschikbaar gesteld, maar niet voor XBOX. Eerder dit jaar kondigde het Nederlandse Guerilla Games nog Horizon: Hunters Gathering aan, dat ergens in de toekomst voor PS5 en PC verschijnt. Maar dus de single player games, zoals het aankomende Marvel’s The Wolverine, gaat mogelijk dus alleen maar op PS5 verschijnen.

XBOX doet het anders

De veranderingen bij XBOX zijn nog drastischer. Twee jaar geleden brak het merk uit de exclusiviteit en begon het voorzichtig games uit te brengen voor concurrent PlayStation. Dat bleek financieel een groot succes, want games als Forza Horizon 5, Sea of Thieves en Grounded gingen als zoete broodjes over de toonbank. Dat is stiekem wat XBOX hard nodig had, want de aankoop van Activision Blizzard voor 68,7 miljard dollar in 2023 was geen geintje.

XBOX hoopte met de aankoop de kracht van Game Pass verder aan te dikken door games als Call of Duty op dag 1 uit te brengen. Prijzen van de service gingen al snel omhoog, maar de fans voelden zich steeds minder verbonden met XBOX. Waarom nog een XBOX kopen als je alles ook op PS5 of pc kunt spelen? Deze neerwaartse spiraal bereikte een hoogtepunt in februari, toen XBOX Studios plots Phil Spencer liet gaan als hoofd van de afdeling. De populaire ‘gamer-CEO’ werd vervangen door de niet-zo-gamer Asha Sharma.

Maar Sharma had duidelijk een plan om XBOX weer terug te brengen naar volle glorie. Enkele dagen na haar start als CEO, hernoemde ze te overkopelende gaming tak Microsoft Gaming naar gewoon Xbox. Call of Duty verliet Game Pass en de service werd fors goedkoper. ‘Xbox’ is nu veranderd naar ‘XBOX’ na een simpele poll op X, en Sharma is ook bezig om de strategie van XBOX-games naar PS5 brengen te herzien. En tegelijkertijd werd alvast de nieuwe XBOX met werknaam Project Helix aangekondigd. Het moet een console worden die de grens tussen console en pc vervaagt.

De toekomst van de industrie

Het leek even alsof we konden rekenen op een toekomst zonder exclusieve games. XBOX werd praktisch een uitgever met het tempo dat ze games naar PS5 én Switch brachten, PlayStation werd ook steeds meer open door games naar pc te brengen. Maar nu lijkt het allemaal terug te keren. PlayStation wil alles exclusief houden voor PS5 en XBOX lijkt dat ook te willen, maar waarom?

Voor XBOX is het antwoord vrij logisch. De games kwamen naar PS5, pc en Switch, terwijl er wél exclusieve games waren die alleen op PS5 en Switch te krijgen zijn. Als gamer die op de centen wilt letten, ben je simpelweg beter uit door dan een PS5 of Switch te halen. De XBOX als hardware verloor zijn waarde. Bovendien zorgde Game Pass ervoor dat de waarde van nieuwe games omlaag gaan. Waarom 70 euro voor een game betalen als je vanaf 18 euro een maandabonnement hebt waar die game plus honderden andere op staan? Je trekt misschien meer mensen naar je abonnementsservice, maar onder de streep haal je gewoon veel minder geld op.

Voor PlayStation zit de vork iets anders in de steel. Hun exclusieve single player games worden ontzettend goed ontvangen en dat is iets wat Sony wil beschermen. Wil je Marvel’s The Wolverine spelen? Dan moet je bij PS5 zijn en nergens anders. Maar wat moet je hier nou mee als consument? Uiteindelijk betekent dit dat je weer een reden hebt om een XBOX te kopen, als je bepaalde games wil spelen. Leuk voor Microsoft, minder voor onze portemonnee. De toekomst van de gamingindustrie ziet er ineens stukken minder open uit. De muren worden weer omhooggehaald. Het enige wat de gamers straks nog bij elkaar brengt, is de release van GTA 6.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Het beste wat tech en culture te bieden heeft 🚀

De laatste ontwikkelingen iedere vrijdag in je mailbox? WANT houdt je op de hoogte!

Onderwerpen

Relevante artikelen