IKEA Smart Home-gadgets hebben geheime functie

Sommige IKEA Smart Home-gadgets blijken meer te kunnen dan op de doos staat. Als je een beetje durft te prutsen, ontdek je functies die officieel nergens genoemd worden.

IKEA is volop bezig met het vernieuwen van zijn IKEA Smart Home-assortiment. Daarbij verschuift de focus van Zigbee naar Matter, maar opvallend genoeg niet via Thread zoals veel andere merken doen. Voor iedereen die al jaren slimme verlichting en accessoires van IKEA gebruikt, roept dat vragen op: moet je straks alles vervangen, of valt dat mee?

Goed nieuws: wie al een bestaand Smart Home-systeem heeft, hoeft niet meteen in de stress te schieten. Achter de schermen blijken sommige nieuwe IKEA-apparaten namelijk verrassend flexibel. En juist daar wordt het interessant, zeker als je graag zelf bepaalt hoe jouw slimme huis werkt.

IKEA Smart Home-gadgets hebben een geheime functie

Bij de introductie van de nieuwe IKEA Smart Home-lijn leek het alsof Zigbee definitief plaats moest maken voor Matter. Toch doken er al snel berichten op van gebruikers die ontdekten dat sommige nieuwe apparaten helemaal niet zo strikt vastzitten aan het nieuwe protocol.

Op Reddit verschenen berichten over lampen en afstandsbedieningen die nog steeds via Zigbee te koppelen zijn. Het gaat hier om zogeheten Touchlink-apparaten, die direct met elkaar kunnen communiceren zonder dat er een hub nodig is. Dat is een techniek die IKEA-fans waarschijnlijk herkennen van eerdere slimme lampen en remotes.

Vooral de nieuwe Kajplats-lampen en de Bilresa-afstandsbediening trekken de aandacht. Ondanks dat ze officieel als Matter-apparaten worden verkocht, blijken ze ook prima te werken binnen bestaande Zigbee-netwerken. Dat maakt deze IKEA Smart Home-gadgets ineens een stuk aantrekkelijker voor gevorderde gebruikers.

Het mooie is dat je hier geen obscure hacks voor nodig hebt. Met een specifieke reeks aan- en uit-schakelingen of extra knopdrukken kun je de apparaten simpelweg in een alternatieve koppelmodus zetten.

Zo activeer je de ‘geheime’ koppelmodi

Bij de Kajplats-lampen werkt het als volgt: zes keer snel aan- en uitzetten brengt de lamp in Matter-koppelmodus. Maar doe je dit twaalf keer, dan schakelt de lamp over naar Zigbee-koppeling. Daardoor kun je hem direct toevoegen aan platforms zoals Home Assistant.

De Bilresa-afstandsbediening heeft een vergelijkbaar trucje. Vier keer op de resetknop drukken activeert Touchlink, maar bij acht keer drukken verschijnt ineens de Zigbee-modus. Het is niet iets wat IKEA officieel promoot, maar het werkt wel.

Gebruikers melden succesvolle integraties via Zigbee Home Automation (ZHA) en Zigbee2MQTT. Ondersteuning voor deze nieuwe apparaten wordt inmiddels ook voorbereid in toekomstige updates van beide systemen, wat suggereert dat dit geen toevalstreffer is.

Of andere nieuwe producten, zoals de Grillplats slimme stekker, dezelfde verborgen functionaliteit krijgen, is nog even afwachten. De kans is aanwezig, maar voorlopig ontbreekt concrete bevestiging.

Sensoren blijven strikt bij Matter en Thread

Niet alle nieuwe IKEA Smart Home-producten zijn zo flexibel. De nieuwste sensoren lijken volledig te zijn vastgezet op Matter over Thread. Dat geldt onder andere voor bewegingssensoren, deur- en raamsensoren en luchtkwaliteitsmeters.

Producten zoals de Myggspray, Myggbett en Alpstuga zijn vernieuwde versies van oudere modellen, maar met Zigbee definitief ingeruild voor Matter. Voor gebruikers zonder Thread-radio betekent dat simpelweg: deze sensoren werken niet in een klassiek Zigbee-netwerk.

Toch is er een kleine meevaller. In veel winkels liggen de oudere Zigbee-varianten nog gewoon in het schap, vaak met flinke kortingen. Als je liever bij Zigbee blijft, kun je daar voorlopig nog prima mee vooruit.

Bovendien is Zigbee allesbehalve dood. Met aankondigingen rond Zigbee 4.0 en fabrikanten als Aqara en Sonoff die volop blijven investeren, blijft het protocol voorlopig relevant.

Geen IKEA-hub? Geen paniek

Een groot voordeel van het IKEA Smart Home-ecosysteem is altijd de brede compatibiliteit geweest. Ook nu verandert dat in de praktijk minder dan je misschien zou denken. Nieuwe apparaten werken gewoon met de Dirigera-hub, die ook fungeert als Matter-brug voor oudere Zigbee-producten.

Gebruik je Home Assistant, dan kun je zowel Zigbee- als Thread-apparaten toevoegen via losse radio’s. Apparaten zoals de Home Assistant Connect ZBT-2 ondersteunen beide protocollen, al wel één tegelijk.

Wil je echt alles tegelijk draaien, dan zijn twee aparte radio’s nodig. Dat klinkt omslachtig, maar geeft je wel maximale vrijheid om zelf te bepalen welke IKEA Smart Home-apparaten je hoe gebruikt.

IKEA opent vol de aanval op Philips Hue met goedkope Smart Home-producten

Onderwerpen

• IKEA