Mag iemand je zomaar filmen met een slimme bril?

Slimme brillen worden steeds slimmer. Met modellen zoals de Meta Ray-Ban kun je foto’s en video’s maken zonder eerst je telefoon te pakken. Dat is handig als je zelf iets wilt vastleggen, maar het kan ook vervelend zijn voor mensen die toevallig in beeld komen en zich afvragen wat er met die beelden gebeurt.

Want wat kun je doen als je op straat het gevoel krijgt dat iemand je met een slimme bril filmt? Of als je tijdens een gesprek ontdekt dat de ander een camera in zijn bril heeft? Wij zochten het voor je uit en leggen je uit wat je in zo’n situatie kunt doen.

Wanneer mag iemand je filmen met een slimme bril?

In Nederland is het goed om onderscheid te maken tussen het filmen zelf en wat er daarna met de beelden gebeurt. Dat jij herkenbaar in beeld komt, betekent namelijk niet automatisch dat de opname verboden is. Vooral de plek en de omstandigheden waarin je wordt gefilmd, zijn daarbij belangrijk.

Zo wordt het anders wanneer iemand je stiekem filmt op een plek die niet voor het publiek toegankelijk is. Onder bepaalde omstandigheden is het dan strafbaar om iemand opzettelijk en zonder recht af te beelden met een technisch hulpmiddel waarvan niet duidelijk is dat het aanwezig is. Een verborgen camera in een woning of andere besloten ruimte kan daardoor strafbaar zijn.

Monvu Stream One AI Bril met Camera 1080P | Handsfree Filmen & Fotograferen | Open-Ear Speakers | Bluetooth | AI Bril met Camera voor Sport, Werk en Dagelijks Gebruik € 199,00 bij bol.com Bekijk product →

XREAL® Air 2 – AR Bril – Smart Glasses – Smart Bril – AR Glasses – Slimme Bril – Bluetooth Bril – Bluetooth Zonnebril – Augmented Reality Bril – Smart Glasses Bril € 399,00 bij bol.com Bekijk product →

Ray-ban Wayfarer Meta Gen 2 Gepolariseerde Zonnebril Zwart Polar Gradient Graphite € 489,00 bij bol.com Bekijk product →

Ray-ban Headliner Meta Gen 2 Gepolariseerde Zonnebril Zwart Polar Gradient Graphite € 404,10 bij bol.com Bekijk product →

Een slimme bril maakt dit soms lastiger. Voor omstanders is niet altijd meteen duidelijk dat er een camera wordt gebruikt. Alleen het dragen van zo’n bril betekent natuurlijk niet dat iemand je stiekem filmt. Maar als iemand bewust probeert te verbergen dat er een opname wordt gemaakt, kan dat juridisch wel relevant zijn.

Op straat ligt dat anders. Daar kun je niet automatisch verwachten dat je nooit door een camera wordt vastgelegd. Dat betekent alleen niet dat iemand daarna onbeperkt met die beelden mag doen wat diegene wil. Vooral wanneer de beelden worden gepubliceerd, kunnen privacyregels en het portretrecht een rol spelen.

Wat als iemand de beelden online zet?

Dat verschil tussen filmen en publiceren is belangrijk als iemand je met een slimme bril opneemt. De Autoriteit Persoonsgegevens legt uit dat mensen beelden voor persoonlijk gebruik mogen maken. Maar zodra ze die beelden bijvoorbeeld op sociale media zetten, gelden er andere regels.

Sta je herkenbaar in een video op Instagram, TikTok of een ander platform? Dan kun je de plaatser vragen om de beelden te verwijderen of aan te passen. Werkt diegene niet mee, dan kun je ook contact opnemen met het platform zelf en vragen of die het beeldmateriaal verwijdert.

Je hoeft dus niet per se toestemming te geven voordat iemand een camera op je richt. Wel kun je bezwaar maken tegen wat er daarna met de beelden gebeurt. Blijven de beelden zonder goede reden online staan, dan kun je soms verdere stappen zetten via het platform, de Autoriteit Persoonsgegevens, de politie of de rechter.

Dit kun je doen als iemand je blijft filmen

Stel je voor dat je in een café, winkel of ander openbaar gebouw bent en je hebt het idee dat iemand je met een slimme bril filmt. Je kunt die persoon aanspreken en vragen om ermee te stoppen. Maar je kunt natuurlijk niet zelf bepalen dat iemand de ruimte moet verlaten.

Je kunt dan de eigenaar, manager of beveiliging erbij halen. Een winkel, café of andere organisatie mag eigen regels hebben over filmen. De eigenaar of het personeel kan iemand daarop aanspreken of vragen om weg te gaan als diegene voor overlast zorgt. Of het filmen zelf strafbaar is, staat daar los van.

Denk je dat je op een mogelijk strafbare manier wordt gefilmd, bijvoorbeeld stiekem in een besloten ruimte? Leg dan zo goed mogelijk vast wat er gebeurt en schakel zo nodig de politie in. Probeer niet zelf de slimme bril af te pakken. Daarmee kan de situatie juist uit de hand lopen.

Kun je zien of iemand met een slimme bril filmt?

Bij sommige slimme brillen kun je aan een lampje zien dat er wordt opgenomen. De slimme brillen van Meta hebben bijvoorbeeld zo’n opname-indicator. Toch geeft dat geen volledige zekerheid. Je weet dan nog steeds niet altijd of iemand op dat moment echt aan het filmen is.

Er zijn ook apps die proberen slimme brillen in de buurt te herkennen via Bluetooth-signalen. Daar moet je wel voorzichtig mee omgaan. Zelfs als zo’n app een slimme bril vindt, weet je nog niet wie hem draagt en of die persoon daadwerkelijk aan het opnemen is.

Hetzelfde geldt voor het afplakken of aanpassen van het opnamelampje. Als iemand bewust probeert te verbergen wanneer de camera aanstaat, kan dat natuurlijk verdacht zijn. Maar het is op zichzelf geen bewijs dat je ook echt wordt gefilmd.

Heeft muziek afspelen zin?

Een tip die online nog weleens voorbij komt, is om tijdens het filmen auteursrechtelijk beschermde muziek af te spelen. Als de video daarna op YouTube of TikTok wordt geplaatst, zou die door een auteursrechtclaim automatisch worden verwijderd. Althans, dat is het idee.

Daar kun je echter niet op rekenen. Een platform kan de video ook alleen dempen of de inkomsten beperken, zonder de video helemaal offline te halen. Bovendien staat auteursrecht los van jouw privacyrechten.

Wil je voorkomen dat beelden van jou online blijven staan? Spreek dan eerst de persoon aan die de video heeft geplaatst. Je kunt daarna eventueel ook het platform inschakelen. De Autoriteit Persoonsgegevens adviseert om voordat je een verwijderingsverzoek indient eerst screenshots, de URL en het profiel van de plaatser te bewaren.

Een slimme bril geeft geen vrijbrief om alles vast te leggen

Dat iemand met een slimme bril rondloopt, betekent dus niet meteen dat diegene de wet overtreedt zodra de camera aangaat. Op straat mag je niet zomaar alles verbieden wat iemand filmt. In een woning of andere plek waar het publiek niet zomaar binnenkomt, kan filmen onder bepaalde omstandigheden wél strafbaar zijn.

Ook wat er daarna met de beelden gebeurt, is belangrijk. Kom je herkenbaar op sociale media te staan en wil je dat niet, dan kun je soms vragen om de beelden te verwijderen. Het verschil tussen het maken van de opname en het publiceren ervan is dus belangrijk.

Een slimme bril maakt het makkelijker om ongemerkt te filmen, maar verandert niets aan de Nederlandse privacyregels. Denk je dat iemand je bewust en stiekem filmt? Probeer dan rustig te blijven en voorkom dat de situatie uit de hand loopt. Vraag hulp als dat nodig is en onderneem verdere stappen wanneer de situatie daar aanleiding toe geeft.

Deze slimme bril lost een groot probleem op

Geschreven door Sam Dille

Sam Dille (2001) begon als stagiair bij WANT tijdens zijn studie Creative Business en groeide daarna door als freelancer. Naast zijn werk voor WANT volgt hij een master Kunstgeschiedenis. Toch ligt zijn blik niet alleen op het verleden: Sam schrijft graag over de toekomst van technologie. Smart homes, internet, apps en slimme digitale ontwikkelingen kennen dan ook weinig geheimen voor hem.