Review VisionQuest: Marvel haalt na 11 jaar Ultron terug, maar maakt het zijn fans niet makkelijk

Marvel begon in 2020 met het ontwikkelen van tv-series voor het destijds gloednieuwe Disney+. Het idee was toen duidelijk: meer diepgang bieden voor fans van het MCU. Dat werd afgetrapt met WandaVision, een rechtstreeks vervolg op de gebeurtenissen uit Avengers: Endgame. De show werd bijzonder uniek ingestoken, waarin elke aflevering een sitcom van vroeger was, in verschillende stijlen.

Wonder boven wonder was de show direct een hit. Een van de bijrollen, Agatha Harkness, kreeg haar eigen Disney+-serie Agatha All Along in 2024 en fungeerde als een direct vervolg op WandaVision. Hier werd weer een unieke draai gevonden middels een soort heksenavontuur met veel gezang. Nu krijgen we het slotstuk van deze serie trilogie met VisionQuest, dat in de wereld van AI duikt.

Waarom VisionQuest zelfs voor Marvel-fans ingewikkeld is

Vorige week vroeg een vriendin aan me wat ik aan het kijken was. Zij heeft niks met Marvel, maar vroeg wel waar het over ging. Een robot gemaakt door een andere robot, maar ook door Tony Stark en Bruce Banner, met een infinity stone in zijn voorhoofd die verliefd werd op een heks genaamd Wanda Maximoff. Toen ging hij dood in Avengers: Infinity War, maar hij werd door puur trauma teruggetoverd door Wanda in WandaVision. Toen stopte Wanda met de spreuk en bleef hij toch nog bestaan, alsmede hun niet-bestaande zonen Billy en Tommy, die nu ook toch wel bestaan. Snap je het nog?

Het is duidelijk waarom Marvel is afgestapt van de pure interconnectiviteit in series, want VisionQuest vereist met afstand de meeste voorkennis. Niet alleen om het bovengenoemde, maar ook om de verschillende AI’s. VisionQuest draait namelijk om hoe Vision zijn identiteit probeert te vinden. Daarvoor gaat hij niet naar Bali, maar kruipt hij in zijn eigen robot-hoofd, naar zijn ‘mind palace’. Daar heeft hij andere AI’s verstopt die hem helpen. Denk aan Jarvis, Dum-E en U van de Iron Man-films, Edith van Spider-Man: Far From Home, en Friday, de AI die Tony Stark in meerdere films gebruikte.

Hoewel het leuk is dat er zoveel herkenbare personages terugkomen in deze serie, vormt het ook meteen het grootste probleem van de serie. VisionQuest probeert namelijk elk personage een slotstuk te geven, wat eigenlijk niet nodig is. Ik hoef niet te weten hoe Edith, die een AI van een slimme bril was, zich voelt als ze ziet op welk mens ze gebaseerd is. Daarbij komt kijken dat VisionQuest ook nog een handvol andere personages en AI’s introduceert, waaronder Paladin en zijn eigen AI en Jocasta, een vrouwelijke robot die veel wegheeft van, jawel, Ultron.

James Spader steelt als Ultron bijna de show in VisionQuest

De superschurk Ultron werd geboren in Avengers: Age of Ultron in 2015 en in dezelfde film afgemaakt. In VisionQuest leren we dat Vision hem gekopieerd heeft in zijn hoofd, omdat iedereen een tweede kans verdiende. In principe is het vooral een manier om Ultron terug te brengen. Het acteer- en stemwerk van James Spader voor het personage werd al jarenlang bejubeld, dus waarom hem niet terugbrengen? Zijn rol in VisionQuest is zelfs net zo aanzienlijk als die van Vision zelf. Terwijl Vision zichzelf constant blijft ontwikkelen, fungeert Ultron als een soort tegenhanger die hem een schop onder zijn kont geeft als hij de weg kwijtraakt.

Dat is een dynamiek die veelal werkt. Ultron komt soms akelig herkenbaar over, wat raar is om te zeggen over een robot. Tegelijkertijd willen de makers van de show overduidelijk James Spader de ruimte geven om de eikel te zijn die Ultron is. Om de haverklap gooit Ultron wel weer een lekker botte opmerking en is hij ontzettend eigenwijs en egoïstisch. Het is conflicterend, want normaal gesproken zou ik de dosering van de grappen van Ultron te veel noemen. Door de manier waarop Spader alles brengt, blijft het stiekem toch een genot om te aanschouwen.

VisionQuest stelt dezelfde vraag als WandaVision: wie is Vision eigenlijk?

Even terug naar Vision, die zichzelf probeert te vinden. Het filosofische vraagstuk van het schip van Theseus werd in WandaVision al opgebracht in een van de meest intrigerende dialogen in alles Marvel. Als je een Vision helemaal opnieuw bouwt, maar zonder de herinneringen van de vorige Vision, is het dan nog wel Vision? Het is een vraag waarmee Vision zelf worstelt en die hij het door het letterlijk terugkijken van beelden van voorgaande films probeert te beantwoorden. Het is een slimme manier om het huiswerk voor je te doen, maar het laat de serie wel erg stroef op gang komen.

Die identiteit is bijzonder genoeg ook een beetje kwijt bij de makers zelf. Waar WandaVision een unieke sitcom was en Agatha All Along een heksenmusical, weet VisionQuest niet echt welke identiteit het moet hebben. Je merkt dat het wat unieks wil doen met alles wat in zijn hoofd gebeurt, maar alles erbuiten wordt heel snel ‘standaard Marvel’. Dat is jammer, want de makers hebben een duidelijke visie voor de show die gewoon niet zo goed uit de verf komt als je zou hopen.

Die identiteitskwestie krijgt een menselijk randje zodra Tommy Maximoff geïntroduceerd wordt. De beste jongen leeft al een groot deel van zijn leven wetende dat er een tweede ziel in zijn lichaam zit, het getoverde bestaan van Tommy. Hij weet al sinds tienerjaren niet wie hij is, maar dan vanuit een menselijk perspectief. Dit geeft een superboeiende dynamiek met zijn ‘vader’ Vision, die zichzelf niet kent én niet weet hoe hij een vader moet zijn.

Op zijn VisionBest tijdens dialogen

VisionQuest is oprecht een heerlijke show en een waardige afsluiter van de trilogie. De productiekwaliteit ligt hoog en de serie neemt zichzelf niet te serieus als dat niet nodig is. De grappen vliegen je om de oren, maar uiteindelijk zijn het de serieuzere, emotionele gesprekken die het sterkste zijn. Denk aan 1-op-1-gesprekken tussen Vision en Ultron, of Vision en Tommy, of zelfs Ultron en Tommy. Het is echter jammer dat die gesprekken niet altijd vooropstaan, omdat de serie meer hooi op zijn vork wil nemen dan nodig.

Door de 11 jaar aan lore is dat ook onvermijdelijk, maar daarom is het juist zo verrassend dat de serie nog meer hooi erbij begint te scheppen door personages als Tommy, Paladin en Jocasta erbij te halen. Het ontneemt echter niet hoe goed de visuele aspecten van de serie zijn, alsmede het acteerwerk van Paul Bettany (Vision), James Spader (Ultron) en Ruaridh Mollica (Tommy). VisionQuest is een van Marvels meest interessante werken, maar zeker niet vlekkeloos.

Geschreven door Ruan Moleman

Ruan Moleman (1997) studeerde International Creative Business, maar zijn liefde voor tech begon al bij zijn eerste Gameboy. Met de komst van de eerste smartphones groeide die interesse alleen maar verder. Ook Marvel heeft hij sinds Iron Man niet meer losgelaten. Ruan kan dan ook uren doorpraten over games, smartphones, superhelden en alles rondom geekcultuur.