Zo help je je digibeet-ouders om online veilig te blijven met hun smartphone

Het is voor jongeren en jongvolwassenen vrij makkelijk om door het digitale landschap van nu te navigeren. Authenticatie-apps? Geen probleem. Een scam-mailtje? Ontgaat mij nooit. Maar mijn moeder is daarentegen in een ander tijdperk, zonder smartphones, opgegroeid.

Wat ik merkte is dat het voor oudere mensen enorm lastig is om dingen nog te begrijpen. Zo weet mijn moeder niet hoe je een screenshot maakt op een smartphone en heel eerlijk: dat wil ze ook niet leren. Voor haar zijn de basisdingen belangrijk. Als er echter iets misgaat, dan wordt het lastig helpen als je twee uur verderop woont. Dus: op deze manieren help ik mijn moeder in een wereld vol smartphones.

Techsupport op afstand

Begin dit jaar heb ik de arme schat een nieuwe smartphone kunnen laten kopen. Haar oude had ingebrande pixels links en rechts en veel apps werkten traag of helemaal niet meer. Bij het instellen van haar nieuwe smartphone ben ik meteen aan de slag gegaan om iets te installeren waarmee ik haar op afstand kan helpen. Dan zou je misschien zeggen: joh, ga even fysiek langs om te helpen. Dat deed ik met regelmaat, maar daar is niet altijd tijd voor. En om haar nou een week te laten wachten op iets dat in seconden opgelost kan worden…

Ik kwam uit op de app AnyDesk. Daarmee kun je smartphones en andere apparaten op afstand besturen. Daarvoor was naast de app nog wel een extra plugin nodig op haar smartphone die de app aanbiedt in de Play Store. Vervolgens was het een kwestie van haar code opschrijven en testen of het werkte. Zodra mijn moeder nu een klein probleempje heeft, of iets op haar scherm ziet waar ze onzeker over is, kan ik binnen enkele seconden haar scherm zien en besturen, en met een paar aanpassingen kan ze weer verder met haar leven.

Bijscholen over smartphones en AI belangrijk

Ook al gebruiken je ouders hun smartphones voor simpele dingen, het is ontzettend belangrijk om ze bij te scholen over de laatste ontwikkelingen. Mijn moeder zit lang niet zo diep in de tech en software als ik. Weet zij veel wat er allemaal mogelijk is met generatieve AI. Ik probeer haar zo nu en dan te updaten over wat er allemaal kan. “Mam, het is nu mogelijk om stemmen na te doen aan de telefoon, dankzij AI, en mijn stem staat lang en breed op het internet via video’s.” Meer zeg ik ook niet, het gaat hier om alertheid, geen paniek.

Fundamentele dingen, zoals de afzender van een mailadres checken bij een twijfelachtige mail, probeer ik haar wél aan te leren. En bij praktisch alles herhaal ik: ‘Als je twijfelt, bel me’. Een telefoonnummer is niet zo makkelijk over te nemen, een WhatsApp-account ook niet, mits je geen gekke dingen doet. Ook de ING-app heeft bijvoorbeeld een knop om te checken of ING je belt, en dat leg ik haar dan ook uit.

De kern van dit alles is op je hoede blijven, want dat is het beste wat je kunt doen. Het draait erom dat de oudere mensen begrijpen in wat voor wereld ze leven. Ze hoeven het niet te snappen en ze hoeven het niet zelf te gebruiken. Zolang ze maar enigszins op de hoogte zijn van wat echt of nep is, of kan zijn, dan kom je al een heel eind. Hier zijn namelijk geen scholen voor, dus als jongere generatie is dit het beste dat we kunnen doen.

Echt of nep? Zo herken je AI-video´s die nu het internet overnemen

Accounts van je ouders beschermen

We schrijven vaker op WANT over de gevaren in het digitale landschap. Nieuwe scams, nieuwe oplichterspraktijken, datalekken, je gegevens liggen zomaar op straat als je de verkeerde handeling uitvoert. Het is daarom van groot belang om je accounts goed te beschermen. De grootste grap is dat zelfs jongere mensen hun digitale profiel lang niet altijd beschermd hebben. Ja, je Instagram-account staat op privé, maar heb je ook tweestapsverificatie aanstaan? Ja, je wachtwoord is beschermd, maar heb je die weleens veranderd?

Voor mijn moeder heb ik onderscheid gemaakt in de accounts die ze mogelijk heeft. Daar kwamen twee grote mailadressen uit: haar Outlook, of Microsoft-account en haar Gmail, voor alles rondom Google en Android. Dit ook zijn vaak de mailadressen waarmee je accounts aanmaakt op andere sites. Je wil de kern, of de oorsprong, altijd het beste beveiligen. Allereerst wil je een back-up instellen. Wat als ze ooit haar wachtwoord kwijtraakt? Een nieuw nummer heeft? Haar beveiligingsvraag vergeten is? Dan stel je een back-upmail in, waarmee je je accounts kan herstellen. Voer hier een eigen, veilig e-mailadres in, zodat jij altijd kunt helpen als al het andere faalt.

Ten tweede is tweestapsverificatie (2FA) ontzettend belangrijk. Het is simpelweg een veiligere manier om je accounts te beveiligen. Met 2FA kun je alleen inloggen op de accounts die jij belangrijk vindt, door je smartphone fysiek in je handen te hebben. Ik heb eerder al geschreven over het belang van 2FA, en hoe je dit goed instelt. In het kort, houd rekening met back-upcodes. Deze ontvang je na het instellen van 2FA op verschillende accounts. Ik hou zelf altijd een documentje bij met back-upcodes, mocht het ooit misgaan.

Onderwerpen

• smartphones