Nieuwe (elektrische) auto’s bespieden je (en dit kan je er tegen doen)

Wie een nieuwe elektrische auto koopt, denkt waarschijnlijk vooral aan het rijcomfort, de slimme functies en misschien het bereik. Toch zit er tegenwoordig ook een minder zichtbare kant aan al die technologie: auto’s verzamelen namelijk behoorlijk veel informatie over hun bestuurder. Onderzoekers ontdekten dat nieuwe auto’s gegevens kunnen doorsturen naar externe bedrijven die zich bezighouden met onder meer reclame en tracking.

Dat klinkt misschien alsof een auto alleen maar weet waar hij staat of hoeveel kilometer ermee is gereden, maar de werkelijkheid is een stuk uitgebreider. In sommige gevallen kunnen gegevens zoals een voertuigidentificatienummer (VIN), e-mailadres, telefoonnummer en zelfs nauwkeurige locatiegegevens bij externe partijen terechtkomen. En juist doordat auto’s steeds meer met apps en internet zijn verbonden, wordt die hoeveelheid data alleen maar groter.

Je (elektrische) auto kan gegevens met derden delen

Onderzoekers van Northeastern University onderzochten in samenwerking met Consumer Reports 21 relatief nieuwe auto’s op de Amerikaanse markt. Daarbij werden verschillende merken getest, waaronder Ford, GM, Honda, Mercedes-Benz, Nissan, Toyota en Tesla. Bij maar liefst 19 van de 21 voertuigen werd via wifi contact gemaakt met ten minste één externe partij.

Dat betekent niet automatisch dat al die auto’s continu persoonlijke informatie doorsturen. De onderzoekers keken namelijk vooral naar de netwerkverbindingen van de voertuigen en brachten in kaart met welke externe servers daadwerkelijk contact werd gemaakt. De auto’s werden zowel geparkeerd als tijdens het rijden getest, zodat verschillen tussen beide situaties zichtbaar werden.

Ook de bijbehorende apps van autofabrikanten bleken een belangrijke rol te spelen. Van de dertig onderzochte apps stuurden zeven gevoelige gegevens door naar externe partijen die verband hielden met reclame en tracking. Denk daarbij aan informatie zoals het VIN, e-mailadres, telefoonnummer en precieze locatiegegevens.

De app maakt het probleem groter

Een opvallende conclusie uit het onderzoek is dat de companion-app van een autofabrikant de blootstelling aan reclame- en trackingbedrijven gemiddeld verdubbelde. Bij sommige apps kwamen zelfs meer dan twintig externe contacten voor. Een app die handig is om op afstand te zien hoeveel stroom een elektrische auto nog heeft, kan dus tegelijkertijd voor aanzienlijk meer dataverkeer zorgen.

Daarbij wordt het vooral interessant als je auto verschillende soorten informatie aan elkaar koppelt. Zo bleken sommige apps combinaties van een VIN met een e-mailadres of locatiegegevens naar externe bedrijven te sturen. Daarmee wordt het voor bedrijven gemakkelijker om informatie aan een specifieke bestuurder en diens voertuig te koppelen.

Onder de bedrijven die gegevens van verschillende geteste auto’s en apps ontvingen, stonden bovendien bekende namen. Amazon, Google, Meta, Microsoft, Pinterest, Snap en Yahoo behoorden tot de grotere ontvangers. De informatie die je auto verzamelt, kan daardoor terechtkomen in dezelfde enorme advertentie- en datasystemen waarmee je waarschijnlijk op andere momenten al in aanraking komt.

Dit kun je er zelf tegen doen bij je (elektrische) auto

Helemaal voorkomen dat een moderne auto gegevens verzamelt, is lastig. Toch kun je wel kritisch kijken naar de instellingen van zowel de auto als de bijbehorende app. Controleer bijvoorbeeld welke toestemmingen de app heeft en of het noodzakelijk is dat locatiegegevens continu worden gedeeld.

Ook bij het aanschaffen van een nieuwe auto is het verstandig om verder te kijken dan alleen de specificaties. Controleer welke gegevens de fabrikant verzamelt, waarvoor die worden gebruikt en met welke externe partijen ze kunnen worden gedeeld. Dat is vooral relevant als je veel waarde hecht aan privacy.

Daarnaast kun je de verbindingen van de auto zo beperkt mogelijk houden wanneer bepaalde online functies niet nodig zijn. Dat is niet altijd praktisch, want juist een elektrische auto leunt vaak sterk op een internetverbinding voor functies zoals laadstatus, navigatie en bediening op afstand. Toch kan het uitschakelen van onnodige datadeling een verschil maken.

Fabrikanten zeggen maatregelen te nemen

Bekende fabrikanten van (elektrische) auto’s kregen na het onderzoek de gelegenheid om op de bevindingen te reageren. Honda liet bijvoorbeeld weten dat het externe reclamebedrijf Amplitude de ontvangen informatie heeft verwijderd. Daarnaast werd de HondaLink-app aangepast, zodat deze geen geolocatiegegevens meer naar het bedrijf zou sturen.

Ook GM benadrukte dat externe bedrijven waarmee gegevens worden gedeeld contractueel beperkt zijn in wat ze met die informatie mogen doen. Volgens de fabrikant mogen deze bedrijven de gegevens dus niet zomaar zelfstandig gebruiken of verkopen.

Dat neemt niet weg dat het onderzoek laat zien hoe ingewikkeld de datastromen rondom moderne auto’s zijn geworden. De (elektrische) auto zelf is allang niet meer het enige apparaat dat gegevens verzamelt: ook apps, mobiele verbindingen en externe servers spelen een rol.

Opvallend onderzoek: elektrische auto’s gaan langer mee dan gewone benzineauto’s

Geschreven door Sam Dille

Sam Dille (2001) begon als stagiair bij WANT tijdens zijn studie Creative Business en groeide daarna door als freelancer. Naast zijn werk voor WANT volgt hij een master Kunstgeschiedenis. Toch ligt zijn blik niet alleen op het verleden: Sam schrijft graag over de toekomst van technologie. Smart homes, internet, apps en slimme digitale ontwikkelingen kennen dan ook weinig geheimen voor hem.

Onderwerpen

• elektrische voertuigen